EAA 28 Haziran 2025: Türk şirketleri için pratik rehber
Yayımlandı: 7 dk okumaAccessibleOrNot ekibi
Avrupa Erişilebilirlik Yasası (EAA, Direktif 2019/882), 28 Haziran 2025'ten beri AB'deki tüketicilere sunulan e-ticaret ve diğer belirli dijital hizmetlerin erişilebilir olmasını istiyor. Şirketin nerede kurulu olduğuna bakmıyor: AB'deki tüketiciye satış yapan bir Türk şirketi de, mikro işletme değilse, büyük olasılıkla kapsamda.
Kısaca
- EAA 28 Haziran 2025'ten beri uygulanıyor; denetimi her üye devletin kendi otoritesi yapıyor.
- Belirleyici olan hizmetin kime sunulduğu: AB'deki tüketiciye satış yapan AB dışı şirketler de kapsamda olabilir.
- Muafiyet yalnız hizmet sunan mikro işletmeler için: 10'dan az çalışan ve 2 milyon avroyu aşmayan yıllık ciro ya da bilanço.
- Teknik ölçüt EN 301 549; yürürlükteki atıf WCAG 2.1 AA'ya dayanıyor, Eylül 2026'da yayımlanan v4.1.1 WCAG 2.2'ye geçiyor.
- Almanya'da (BFSG) ceza üst sınırı 100.000 €; Fransa'da bir mahkeme Carrefour'a günlük 500 € zorlama cezası öngördü.
EAA bir bakışta
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Resmî adı | Direktif (AB) 2019/882, ürün ve hizmetlerin erişilebilirlik gereklilikleri |
| Kabul | 17 Nisan 2019 |
| Uygulama başlangıcı | 28 Haziran 2025 |
| Kapsanan hizmetler | E-ticaret, bankacılık, e-kitap, elektronik haberleşme, görsel-işitsel medyaya erişim, yolcu taşımacılığının dijital kanalları |
| Teknik ölçüt | EN 301 549 (yasal atıf v3.2.1 → WCAG 2.1 AA) |
| Muafiyet | Hizmet sunan mikro işletmeler |
| Denetim | Her üye devletin piyasa gözetim otoritesi |
Kapsam ve ülke örneklerinin ayrıntısı için EAA rehberimize bakın. Bu yazı bir Türk şirketinin atacağı adımlara odaklanıyor.
Kaynak: EUR-Lex
Türk şirketleri neden kapsamda?
Direktif, hizmetin AB'deki tüketiciye sunulup sunulmadığına bakar. Almanca arayüzle, avro fiyatla ve Almanya'ya teslimatla satış yapan bir İstanbul markası, Alman tüketiciye e-ticaret hizmeti sunuyor demektir.
Kapsam dışında kalan durumlar:
- Yalnız işletmelere (B2B) satış: EAA tüketiciye sunulan hizmetleri kapsar.
- Hizmet sunan mikro işletmeler: 10'dan az çalışan ve 2 milyon avroyu aşmayan yıllık ciro ya da bilanço toplamı. İki koşul birlikte aranır.
- Yalnız Türkiye'ye satış: EAA değil, 2025/10 Genelgesi geçerli.
Pazaryerinde (Amazon.de, Zalando gibi) satıyorsanız mağaza sayfasının kodu pazaryerine aittir. Sizin sorumluluğunuz ürün içeriğiyle (görsel açıklamaları, ürün bilgisi) sınırlı kalabilir; bunu hukukçunuzla netleştirin.
Kaynak: EUR-Lex
EAA bir e-ticaret sitesinden ne istiyor?
Direktif, hizmetin engelli kullanıcılar için algılanabilir, kullanılabilir, anlaşılabilir ve sağlam olmasını istiyor; bunlar WCAG'ın dört ilkesiyle aynı. Uygulamada bakılan akışlar şunlar: ürün bulma, ürün bilgisi, sepet, ödeme, hesap açma ve müşteri iletişimi.
Pratikte ölçüt EN 301 549 standardı. Bu standarda uyum, direktife uyum karinesi sağlıyor. Yürürlükteki atıf v3.2.1 ve web için WCAG 2.1 AA'ya dayanıyor. Eylül 2026'da yayımlanan v4.1.1, WCAG 2.2'nin altı yeni A ve AA ölçütünü ekledi; Avrupa Komisyonu bunu AB Resmî Gazetesi'nde yayımlayınca yasal atıf değişecek.
Direktif ayrıca hizmetin erişilebilirlik gerekliliklerini nasıl karşıladığına dair bilginin tüketiciye sunulmasını istiyor. Bunu yapmanın yaygın yolu bir erişilebilirlik beyanı.
Kaynak: EUR-Lex, AccessibleEU (Avrupa Komisyonu)
Denetim ve cezalar ne durumda?
Cezaları direktif değil, her üye devlet kendi aktarım yasasında belirliyor. Bilinen örnekler:
| Ülke | Ne oldu | Tarih |
|---|---|---|
| Almanya | BFSG § 37: belirli ihlaller için 100.000 €'ya, diğerleri için 10.000 €'ya kadar idari para cezası; otorite önce düzeltme ister, sonra satışı yasaklayabilir | Haziran 2025'ten beri |
| Hollanda | ACM yaklaşık 100 büyük online mağazayı test etti: %61'i erişilebilir değil, %33'ünde ciddi sorun var | 24 Mart 2026 |
| Fransa | Caen mahkemesi Carrefour'a 6 ay süre verdi; sonrası için günlük 500 € zorlama cezası | Haziran 2026 |
ACM'nin raporunda öne çıkan sorunlar, klavyeyle tıklanamayan butonlar ve erişilebilir alternatifi olmayan captcha'lardı. İkisi de ödeme adımında satışı doğrudan kesen sorunlar.
Kaynak: bfsg-gesetz.de, ACM (Hollanda Tüketici ve Piyasalar Otoritesi), Faire Face
"2030'a kadar süremiz var" doğru mu?
Direktif 28 Haziran 2030'da biten bir geçiş dönemi tanıyor, ama bu dönem 28 Haziran 2025'ten önce hizmet sunmak için zaten kullanılan ürünler ve önceden imzalanmış sözleşmeler içindir. Bunu "web sitemin 2030'a kadar süresi var" diye okumak yaygın ama riskli bir yorum.
Geçiş hükmünün sizin sitenize nasıl uygulanacağı ülkeden ülkeye değişebilir. Bu konuda bir hukukçuya danışın; teknik hazırlık için 2030'u beklemeyin.
Kaynak: EUR-Lex
Türk şirketleri için 7 adımlık plan
- Kapsamı netleştirin. AB'deki tüketiciye satış yapıyor musunuz? Çalışan sayınız 10 ve üzeri mi, ya da ciro ve bilançonuzdan biri 2 milyon avroyu aşıyor mu? Kapsam testimiz üç soruda yanıt verir.
- Pazarları sıralayın. En çok satış yaptığınız AB ülkesinin aktarım yasasına ve denetleyici otoritesine bakın (Almanya'da BFSG).
- Hedef ölçütü seçin. Bugün WCAG 2.1 AA; yeni geliştirmelerde WCAG 2.2 AA.
- Satış akışını test edin. Ürün bulma, ürün sayfası, sepet, ödeme, hesap ve iletişim şablonlarını otomatik tarayın; ödemeyi bir kez yalnız klavyeyle tamamlamayı deneyin.
- Sorunları sahibine göre ayırın. Sizin kodunuz, temanız, platformunuz ya da üçüncü taraf (ödeme sağlayıcı, sohbet aracı). Platform sorunlarını sayfa, öğe ve WCAG ölçütüyle bildirin.
- Erişilebilirlik beyanı yayımlayın. Satış yaptığınız dilde: neyi karşıladığınızı, neyin açık kaldığını ve kullanıcının size nasıl ulaşacağını yazın. Beyan oluşturucu 5 dilde taslak çıkarır.
- İzlemeye geçin. Her tema güncellemesi ve kampanya sayfası yeni sorun getirebilir. Aylık ya da sürüm başına yeniden tarama yapın.
Hem Türkiye'ye hem AB'ye satıyorsanız
Türkiye'de 2025/10 Genelgesi e-ticaret sitelerinden 21 Haziran 2027'ye kadar WCAG 2.2 A istiyor. EAA ise AB tüketicisi için WCAG 2.1 AA'ya dayanıyor. İki listenin birleşimi pratikte WCAG 2.2 AA'ya yakın: tek bir hedefle ikisini birden kapsayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
EAA Türkiye'deki şirketleri kapsar mı?
AB'deki tüketicilere ürün ya da hizmet satıyorlarsa ve mikro işletme muafiyetine girmiyorlarsa büyük olasılıkla kapsar. Direktif şirketin merkezine değil, hizmetin kime sunulduğuna bakar.
Mikro işletme muafiyeti tam olarak nedir?
Hizmet sunan ve 10'dan az kişi çalıştıran, yıllık cirosu ya da bilanço toplamı 2 milyon avroyu aşmayan işletmeler hizmet gerekliliklerinden muaf. Ürün üreticileri için bu muafiyet yok.
EAA'ya uymamanın cezası ne?
Her üye devlet kendi cezasını belirliyor. Almanya'da BFSG § 37 belirli ihlaller için 100.000 €'ya kadar idari para cezası öngörüyor. Fransa'da Caen mahkemesi Haziran 2026'da Carrefour için günlük 500 € zorlama cezası belirledi.
EAA hangi WCAG sürümünü istiyor?
Direktif doğrudan WCAG'a atıf yapmıyor; uyum karinesi EN 301 549 standardından geliyor. Yürürlükteki atıf v3.2.1 (WCAG 2.1 AA). Eylül 2026'da yayımlanan v4.1.1 WCAG 2.2'ye dayanıyor ve AB Resmî Gazetesi'nde yayımlanınca geçerli atıf olacak.
Erişilebilirlik beyanı zorunlu mu?
Direktif, hizmetin erişilebilirlik gerekliliklerini nasıl karşıladığına dair bilginin tüketiciye sunulmasını istiyor. Biçimi ülkeye göre değişiyor; yaygın uygulama sitede ayrı bir beyan sayfası.
Kaynaklar
- Direktif (AB) 2019/882 (Avrupa Erişilebilirlik Yasası) · EUR-Lex · 17 Nisan 2019
- The European accessibility standard EN 301 549 has been updated · AccessibleEU (Avrupa Komisyonu) · 7 Eylül 2026
- § 37 BFSG, ceza hükümleri · bfsg-gesetz.de · 2025
- Klant met beperking kan bij merendeel grote webwinkels niet terecht · ACM (Hollanda Tüketici ve Piyasalar Otoritesi) · 24 Mart 2026
- Caen mahkemesi, Carrefour kararı · Faire Face · 11 Haziran 2026
- 2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Resmî Gazete sayı 32933 · Lexpera · 21 Haziran 2025
İlgili yazılar
AB müşteriniz ödeme adımında takılıyor mu?
Mağaza adresinizi girin. Bulguları EAA (WCAG 2.1 AA) görünümünde, sepet ve ödeme şablonları öncelikli olarak listeleyelim.