WCAG 2.2'de yeni 9 kriter ve e-ticarete etkisi
Yayımlandı: 7 dk okumaAccessibleOrNot ekibi
WCAG 2.2, W3C'nin 5 Ekim 2023'te yayımladığı ve WCAG 2.1'e 9 yeni başarı ölçütü ekleyen sürümdür: 2'si A, 4'ü AA, 3'ü AAA düzeyinde. Eski 4.1.1 (ayrıştırma) ölçütü kaldırıldı. Yeni ölçütlerin çoğu bir e-ticaret sitesinin en hassas yerlerine dokunuyor: yapışkan başlıklar, renk ve beden seçiciler, fiyat kaydırıcıları, giriş ve ödeme formları.
Kısaca
- WCAG 2.2'de 9 yeni ölçüt var: 3.2.6 ve 3.3.7 (A); 2.4.11, 2.5.7, 2.5.8, 3.3.8 (AA); 2.4.12, 2.4.13, 3.3.9 (AAA).
- Türkiye'deki 2025/10 Genelgesi WCAG 2.2 A istiyor; yani 3.2.6 tutarlı yardım ve 3.3.7 tekrarlı giriş zorunlu listede.
- AB'de EN 301 549 v4.1.1 (Eylül 2026) 6 yeni A ve AA ölçütünü ekledi; AB Resmî Gazetesi'nde atıf yapılınca EAA için de geçerli olacak.
- Tıklanabilir hedefler en az 24×24 CSS piksel olmalı ya da aralarında yeterli boşluk bulunmalı (2.5.8).
WCAG 2.2'deki 9 yeni ölçüt hangileri?
| Ölçüt | Ad | Düzey | Mağazada nereye dokunur |
|---|---|---|---|
| 3.2.6 | Tutarlı yardım | A | İletişim, yardım ve canlı destek bağlantılarının yeri |
| 3.3.7 | Tekrarlı giriş | A | Teslimat ve fatura adresi, çok adımlı ödeme |
| 2.4.11 | Odak gizlenmemeli (asgari) | AA | Yapışkan başlık, çerez bandı, sohbet balonu |
| 2.5.7 | Sürükleme hareketleri | AA | Fiyat aralığı kaydırıcısı, kaydırmalı galeri |
| 2.5.8 | Hedef boyutu (asgari) | AA | Renk ve beden çipleri, adet +/- butonları |
| 3.3.8 | Erişilebilir kimlik doğrulama (asgari) | AA | Giriş, şifre alanı, tek kullanımlık kod, captcha |
| 2.4.12 | Odak gizlenmemeli (gelişmiş) | AAA | Odaklanan öğenin hiçbir parçası örtülmemeli |
| 2.4.13 | Odak görünümü | AAA | Odak çerçevesinin kalınlığı ve kontrastı |
| 3.3.9 | Erişilebilir kimlik doğrulama (gelişmiş) | AAA | Nesne tanıma captcha'sı da kabul edilmez |
Kaldırılan ölçüt: 4.1.1 Ayrıştırma (Parsing). Tarayıcılar ve yardımcı teknolojiler artık hatalı HTML'i tutarlı işlediği için W3C bu ölçütü geçersiz saydı.
A düzeyi: Genelge'nin zorunlu listesindeki iki yeni ölçüt
3.2.6 Tutarlı yardım. Birden fazla sayfada tekrarlanan bir yardım yolu (telefon, e-posta, iletişim formu, SSS, sohbet) varsa, sayfalar arasında aynı göreli sırada durmalı. Ürün sayfasında altbilgide duran "Yardım" bağlantısı ödeme sayfasında başka bir köşeye taşınmamalı. Ölçüt yardım sunmayı zorunlu kılmıyor; sunuyorsanız tutarlı olmasını istiyor.
3.3.7 Tekrarlı giriş. Aynı süreçte kullanıcının daha önce girdiği bilgi ya otomatik doldurulmalı ya da seçilebilir olmalı. E-ticaretteki klasik örnek: fatura adresi için "teslimat adresiyle aynı" seçeneği. İstisnalar: bilginin yeniden girilmesinin zorunlu olduğu durumlar (şifre onayı gibi güvenlik gerekçeleri) ve artık geçerli olmayan bilgi.
AA düzeyi: AB'ye satanların hazırlanması gereken dört ölçüt
2.4.11 Odak gizlenmemeli (asgari). Klavyeyle bir öğeye geldiğinizde o öğe, sitenin kendi içeriği tarafından tamamen örtülmemeli. Yapışkan başlık, alttan açılan çerez bandı ve sağ alttaki sohbet balonu bu ölçütü en sık bozan üç öğe. Test: sayfada Tab ile ilerleyin, odaklanan öğenin her zaman en az bir kısmını görebiliyor musunuz?
2.5.7 Sürükleme hareketleri. Sürükleyerek yapılan her işlemin tek bir tıklama ya da dokunmayla yapılabilen bir alternatifi olmalı. Filtrelerdeki fiyat aralığı kaydırıcısı için iki sayı kutusu, kaydırmalı ürün galerisi için ileri ve geri butonları yeterli.
2.5.8 Hedef boyutu (asgari). Tıklanabilir hedefler en az 24×24 CSS piksel olmalı. Daha küçükse, hedefin merkezine çizilen 24 piksel çaplı bir daire komşu hedefle kesişmemeli. Metin içindeki bağlantılar istisna. Mağazalarda bu ölçüte en çok takılması beklenen yerler: küçük renk çipleri, adet artı/eksi butonları ve sepetteki küçük "kaldır" simgesi.
3.3.8 Erişilebilir kimlik doğrulama (asgari). Giriş için bilişsel bir test (şifreyi ezberlemek, kod yazmak, bulmaca çözmek) tek yol olmamalı; ya bir alternatif ya da yardımcı bir mekanizma bulunmalı. Pratikte: şifre alanına yapıştırmayı engellemeyin, tarayıcının ve şifre yöneticisinin otomatik doldurmasına izin verin, SMS kodu alanında yapıştırmaya izin verin. Nesne tanıma captcha'ları ("trafik ışıklarını seçin") AA düzeyinde istisna, ama erişilebilir bir alternatifi olmalı.
Bu dört ölçüt bugün EAA'nın yasal atfı olan WCAG 2.1 AA listesinde yok. EN 301 549'un Eylül 2026'da yayımlanan v4.1.1 sürümü bunları ekledi; Avrupa Komisyonu atfı güncelleyince AB'ye satış yapan siteler için de beklenen düzey olacak.
Kaynak: W3C, W3C WAI, AccessibleEU (Avrupa Komisyonu)
AAA düzeyi: zorunlu değil, ama yol gösterici
Ne Genelge ne EAA AAA düzeyini istiyor. Yine de üçü iyi tasarım için ölçü olarak kullanılabilir:
- 2.4.12 Odak gizlenmemeli (gelişmiş): odaklanan öğenin hiçbir parçası örtülmemeli.
- 2.4.13 Odak görünümü: odak göstergesi en az 2 CSS piksel kalınlığında bir çerçeveye eşdeğer alanı kaplamalı ve odaklı ile odaksız hali arasında en az 3:1 kontrast olmalı.
- 3.3.9 Erişilebilir kimlik doğrulama (gelişmiş): nesne tanıma ve kişisel içerik ("yüklediğiniz fotoğrafı seçin") istisnaları da kalkar.
Kaynak: W3C
Yeni ölçütler otomatik testle bulunabilir mi?
Büyük ölçüde hayır. axe-core'un kural listesinde 2.5.8 hedef boyutu için bir kural var; diğer yeni ölçütler davranışla ilgili olduğu için insan kontrolü istiyor.
| Ölçüt | Nasıl test edilir | Süre (tahmini) |
|---|---|---|
| 3.2.6 | Ana sayfa, ürün, sepet ve ödemede yardım bağlantılarının sırasını karşılaştırın | 5 dk |
| 3.3.7 | Ödemeyi farklı fatura ve teslimat adresiyle iki kez tamamlayın | 10 dk |
| 2.4.11 | Her şablonda Tab ile ilerleyin; çerez bandı açıkken bir kez daha | 10 dk |
| 2.5.7 | Kaydırıcı ve galeriyi yalnız tıklayarak kullanın | 5 dk |
| 2.5.8 | Otomatik tarama + mobil görünümde çip ve ikon butonlarını ölçün | Otomatik + 5 dk |
| 3.3.8 | Şifre ve kod alanlarına yapıştırmayı ve otomatik doldurmayı deneyin | 5 dk |
Otomatik testin genel sınırlarını ayrı bir yazıda anlattık.
Kaynak: Deque Systems, GitHub
Bir mağaza hangi sırayla ilerlemeli?
- Yalnız Türkiye'ye satıyorsanız: önce 3.3.7 ve 3.2.6 (Genelge zorunlu), sonra 2.5.8 ve 3.3.8 (mobil satış ve giriş akışı için en çok etki).
- AB'ye de satıyorsanız: A düzeyinin ardından dört AA ölçütünü bir tema güncellemesine bağlayın; ayrı ayrı yamamak yerine tek seferde ele almak daha ucuz.
- Her iki durumda: bir sonraki tema ya da tasarım değişikliğinin kabul kriterlerine WCAG 2.2 AA'yı yazın.
Sık sorulan sorular
WCAG 2.2 ne zaman yayımlandı?
W3C, WCAG 2.2'yi 5 Ekim 2023'te W3C Önerisi olarak yayımladı.
WCAG 2.2, WCAG 2.1 ile geriye dönük uyumlu mu?
Evet. 2.2, 2.1'deki ölçütleri korur (4.1.1 hariç) ve 9 yeni ölçüt ekler. WCAG 2.2'yi karşılayan bir site 2.1'i de karşılar.
24×24 piksel kuralı mobilde ne demek?
2.5.8, CSS pikseliyle ölçer; cihazın fiziksel pikseliyle değil. 24 pikselden küçük bir hedef, etrafında komşu hedefe değmeyen yeterli boşluk varsa da ölçütü karşılar.
Captcha kullanmak WCAG 2.2'ye aykırı mı?
Kendi başına değil. 3.3.8 (AA), nesne tanıma captcha'larına izin verir ama bilişsel testin tek yol olmamasını ister. Görsel captcha'nın erişilebilir bir alternatifi olmalı (1.1.1 de bunu ister).
Kaynaklar
- WCAG 2.2 · W3C · 5 Ekim 2023 (güncel sürüm)
- What's New in WCAG 2.2 · W3C WAI · Ekim 2023
- The European accessibility standard EN 301 549 has been updated · AccessibleEU (Avrupa Komisyonu) · 7 Eylül 2026
- 2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Resmî Gazete sayı 32933 · Lexpera · 21 Haziran 2025
- axe-core kural listesi · Deque Systems, GitHub · güncel
İlgili yazılar
Renk çipleriniz 24 pikselin altında mı?
Mağaza adresinizi girin. Hedef boyutu dahil otomatik bulunabilen sorunları listeleyelim; kalan yeni ölçütler için elle kontrol adımlarını verelim.